Btw-ondernemer, wat nu?
Publicatiedatum 23-07-2026 | Laatste update 30-07-2026
Is een stichting of vereniging ondernemer voor de omzetbelasting (btw)? Dan kan het zijn dat zij over haar omzet btw moet betalen. Maar zij kan dan ook de btw van haar (inkoop)kosten (ook wel voorbelasting genoemd) terugvragen. Dit gaat door het indienen van een aangifte btw.
Welke onderwerpen komen aan bod?
Op deze pagina leggen we uit wat btw-belaste omzet is en hoe je de btw berekent. Ook leggen we het verschil tussen belaste, onbelaste en vrijgestelde omzet uit. Als laatste lees je over de kleineondernemersregeling (KOR), subsidies, welke btw-tarieven er zijn en wat er gebeurt met leveringen van goederen en diensten aan het buitenland.
Ondernemer of onderneming
Voordat je begint met lezen is het goed om te weten dat het begrip 'ondernemer' voor de omzetbelasting anders is dan het begrip 'onderneming' voor de vennootschapsbelasting. Als een stichting of vereniging ondernemer is voor de btw, betekent dat niet automatisch dat haar activiteiten voor de vennootschapsbelasting ook een onderneming zijn. Beide belastingen hebben hun eigen regels. Lees meer over vennootschapsbelasting en ondernemingen in Wanneer is een stichting of vereniging belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting?.
Een onderneming drijven betekent niet altijd aangifte doen
Als de stichting of vereniging ondernemer is voor de btw, betekent dat niet altijd dat zij over al haar inkomsten btw-aangifte moet doen. Er kan bijvoorbeeld (voor een deel) een btw-vrijstelling gelden of de inkomsten zijn onbelast voor de btw. De stichting of vereniging doet dus alleen maar aangifte over de btw-belaste omzet.
Wat is btw-belaste omzet?
Btw-belaste omzet is omzet waarover de stichting of vereniging als ondernemer btw moet betalen en dus aangifte over moet doen. Met andere woorden: btw-belaste omzet is alle omzet die de stichting of vereniging behaalt met leveringen en diensten in Nederland. Er moet een rechtstreeks verband bestaan tussen de verrichte prestatie van de ondernemer en het bedrag wat de afnemer hiervoor betaalt. Hieronder staan een aantal voorbeelden.

Voorbeelden
- Een vereniging verkoopt boeken over wandelroutes. Dit is een levering van goederen.
- Een stichting organiseert wadloopwandelingen naar Ameland. Dit is een levering van een dienst.
- Een natuurvereniging verkoopt natuurlijke theeën aan leden en niet-leden. Dit is een levering van goederen.
- Een studentenvereniging organiseert voor leden reizen door het binnenland. Dit is een levering van een dienst.
- Een muziekstichting verkoopt muziekinstrumenten aan leden voor een lagere prijs. Dit is een levering van goederen.
- Een kunststichting organiseert trips naar musea door Nederland. Dit is een levering van een dienst.
De stichting of vereniging kan ook belastingplichtig zijn voor de btw wanneer er diensten en leveringen in het buitenland plaatsvinden. Meer informatie daarover vind je onder het kopje 'Zaken doen met het buitenland' op deze pagina.
Administratie voor de btw
Als de stichting of vereniging ondernemer is voor de btw, betekent dat ook dat zij voor de btw een administratie moet bijhouden. De onderliggende stukken moeten bewaard worden in een boekhouding. Die administratie heb je nodig om correct btw-aangifte te kunnen doen. Meer informatie hierover vind je bij de pagina Administratie.
Hoe bereken je de btw?
Je berekent de btw door een percentage van het (ver)koopbedrag (bijvoorbeeld 21% belasting) te nemen. Welk percentage dat is, wordt hieronder verder uitgelegd onder het kopje 'Tarieven'.
Voorbeeld
Een natuurstichting koopt agenda’s van een uitgeverij voor € 1.000 exclusief btw. Daar betaalt de natuurstichting 21% btw (€ 210) bovenop. Daarna verkoopt de stichting deze aan leden en niet-leden voor € 1.400 exclusief btw. Ook daar komt nog 21% btw (€ 294) bovenop. De btw die de stichting heeft moeten betalen bij het kopen van de agenda’s (ook wel voorbelasting genoemd) kan zij aftrekken van de btw die gevraagd wordt bij de verkoop van de agenda’s. Dan blijft er van de € 294 nog maar € 84 btw over. Zo betaalt zij alleen belasting over de toegevoegde waarde van € 400, en niet over het hele bedrag.

Vrijgestelde omzet
Voor een aantal branches en bedrijfsactiviteiten geldt een vrijstelling voor de btw. Bijvoorbeeld voor de gezondheidszorg, sportclubs, het onderwijs, uitvaartondernemers en bank- en verzekeringsdiensten. Meer hierover lees je bij Vrijstellingen van btw.
Als de stichting of vereniging activiteiten verricht die vrijgesteld zijn van btw, mag je geen btw in rekening brengen, en mag je de btw die betaald is over de zakelijke kosten en uitgaven ook niet terugvragen. Je hoeft dan ook geen btw-aangifte te doen voor deze vrijgestelde omzet.
Voor een deel belaste omzet en voor een deel vrijgestelde omzet
Is er sprake van zowel belaste als vrijgestelde omzet? Dan moet je wel een btw-aangifte indienen. Alleen de btw die is betaald over de kosten en inkoop voor het belaste deel van de omzet mag dan worden afgetrokken in de btw-aangifte.
Voorbeeld
Sinds 2020 kan ook een stichting of vereniging gebruikmaken van de KOR als zij in Nederland is gevestigd en niet meer dan € 20.000 omzet in 1 kalenderjaar heeft.
- De contributie valt hier onder de sportvrijstelling en is daarom geen onderdeel van de btw-aangifte.
- De sponsoring is een levering van diensten. Deze valt onder de vrijstelling voor fondsenwervende activiteiten omdat de hoofdactiviteit van de stichting of vereniging is vrijgesteld met de sportvrijstelling. De vrijstelling gaat tot een maximumbedrag van € 50.000. De sponsoring van de tennisvereniging valt binnen deze vrijstelling en is dus geen onderdeel van de btw-aangifte.
De kantineomzet is een levering van goederen. Deze valt ook onder de vrijstelling voor fondsenwervende activiteiten omdat de hoofdactiviteit van de stichting of vereniging is vrijgesteld met de sportvrijstelling. Maar de vrijstelling gaat tot een maximumbedrag van € 68.067. De kantineomzet van de tennisvereniging gaat over de grens van de vrijstelling heen en is dus in zijn geheel btw-belaste omzet. De vereniging moet de kantineomzet dus opgeven in de btw-aangifte.
Onbelaste prestaties
Het kan ook zijn dat een prestatie onbelast is. Bijvoorbeeld voor een prestatie die niet in Nederland plaatsvindt. Of als er geen rechtstreekse tegenprestatie is voor de verrichte werkzaamheden. Zoals bij een schadevergoeding, een vrijwillige bijdrage of een subsidie die wordt verstrekt met het oog op de behartiging van het algemeen belang. Prestaties die onbelast zijn hoeft de stichting of vereniging niet aan te geven in haar btw-aangifte.
De kleineondernemersregeling (KOR)
Naast btw-vrijstellingen voor specifieke activiteiten, is er ook een algehele administratieve vrijstelling voor 'kleine ondernemers', ook wel de kleineondernemersregeling (KOR) genoemd. Sinds 2020 kan ook een stichting of vereniging gebruikmaken van de KOR als zij in Nederland is gevestigd en niet meer dan € 20.000 omzet in 1 kalenderjaar heeft.
Is voldaan aan de gestelde voorwaarden? En kiest de stichting of vereniging voor de toepassing van de KOR? Dan mag er geen btw meer berekend worden aan de afnemers en hoeft geen btw-aangifte meer ingediend te worden.
Goed om te weten
Wanneer de stichting of vereniging meedoet aan de KOR, dan kan de btw over kosten en investeringen niet meer teruggevraagd worden.
Wil je meer informatie over de KOR? Bijvoorbeeld over wat meedoen aan de KOR precies betekent? Of welke overwegingen er kunnen zijn om wel of niet mee te doen aan de KOR? Lees dan de internetpagina Kleineondernemersregeling (KOR). Daar vind je ook een aantal praktijkvoorbeelden.

Hoe zit het met subsidies?
Krijgt een stichting of vereniging een subsidie als vergoeding voor geleverde diensten of goederen? Dan kan dit een vergoeding vormen voor een prestatie die aan de subsidieverstrekker wordt verricht. Is dit het geval, dan is de subsidie btw-belast. Er is hier namelijk dan een rechtstreeks verband tussen de verrichte prestatie en het bedrag dat de afnemer hiervoor betaalt. Subsidies waar geen aanwijsbare prestatie tegenover staat, kwalificeren niet als een vergoeding en zijn niet btw-belast.
Tarieven
Er zijn 3 btw-tarieven: een algemeen tarief van 21%, een verlaagd tarief van 9%, en een tarief van 0%. Het tarief hangt af van de goederen die worden verkocht en/of de diensten die worden aangeboden. Valt het goed of de dienst niet onder het 9%-tarief of het nultarief? En is het goed of de dienst niet vrijgesteld? Dan valt ze dus automatisch onder het algemene tarief van 21%.
Het verlaagde tarief van 9% geldt voor een afgebakende groep goederen en diensten. In grote lijnen gaat het om basisproducten en -diensten, zoals bijvoorbeeld geneesmiddelen, eten en drinken (behalve alcoholhoudende dranken) en sociale of culturele prestaties. Meer informatie over het 9%-tarief vind je op de pagina’s Goederen met 9% btw en Diensten met 9% btw.
Het nultarief dient vooral om het internationale goederenverkeer en de daarmee samenhangende diensten buiten de omzetbelasting te houden. De aftrek van voorbelasting is met het nultarief wel mogelijk. Het gevolg is dat de goederen en diensten ons land verlaten zonder omzetbelastingdruk, en belast worden in het buitenland tegen het daar geldende btw-tarief. Hieronder wordt het buitenlandse aspect verder uitgelegd. Meer informatie over het 0%-tarief vind je op de pagina’s Goederen met 0% btw en Diensten met 0% btw.
Zaken doen met het buitenland
Behalve de omzet uit leveringen en diensten in Nederland, kan er ook nog sprake zijn van belaste omzet in geval van diensten en leveringen naar het buitenland. Voor verdere informatie hierover zie de internetpagina Verlegging bij zakendoen met het buitenland.
Twijfel je?
Twijfel je na het lezen van de informatie of de stichting of vereniging misschien aangifte omzetbelasting moet doen? Dan kun je het volgende doen:
- de activiteiten en inkomsten laten beoordelen door een fiscaal dienstverlener (belastingadviseur)
- de check voor stichtingen en verenigingen invullen
Deze check is een handig hulpmiddel om te controleren of het nodig is om een (her)beoordeling van de belastingplicht aan te vragen. - een verzoek om vooroverleg indienen bij een belastingkantoor
Op de pagina 'Specifieke situatie' lees je hoe je dat doet en waar het verzoek aan moet voldoen.