Btw-vrijstellingen
Publicatiedatum 27-07-2026 | Laatste update 27-07-2026
Als de stichting of vereniging ondernemer is voor de btw, betekent dat niet altijd dat zij over al haar inkomsten (de omzet) btw-aangifte moet doen. Er kan bijvoorbeeld (voor een deel) een btw-vrijstelling gelden.
Het gaat dan om een vrijstelling van btw voor diensten en goederen die de stichting of vereniging als btw-ondernemer levert. Deze worden ook wel 'prestaties' genoemd. De omzet die zij met deze vrijgestelde prestaties behaalt is dan vrijgesteld van btw.
Voor btw-vrijstellingen gelden een aantal belangrijke regels
- Wordt voldaan aan de voorwaarden van een btw-vrijstelling? Dan moet je de vrijstelling toepassen. Je hebt daar geen keuze in. Hier geldt wel een uitzondering: de keuze voor btw-belaste verhuur onroerend goed. Bij het kopje 'Vrijstelling voor verhuur onroerend goed' lees je hier meer over.
- Als de prestatie(s) van de stichting of vereniging aan de voorwaarden voldoen, geldt de btw-vrijstelling van rechtswege. Dat betekent dat je de vrijstelling zelf toepast en er vooraf geen toestemming nodig is van de Belastingdienst.
- Is de stichting of vereniging btw-ondernemer en geldt maar voor een deel van de prestaties een btw-vrijstelling? Dan moet je wel btw-aangifte doen voor het deel dat niet is vrijgesteld (de btw-belaste omzet).
- Is er (deels) een btw-vrijstelling van toepassing? Dan kan de stichting of vereniging niet of maar beperkt de btw terugvragen die zij heeft betaald over de zakelijke kosten en uitgaven. Meer daarover lees je op de pagina Aftrek voorbelasting.
- Omzet die door een btw-vrijstelling is vrijgesteld van btw is niet hetzelfde als omzet die niet belast is met btw. Uitleg over het verschil tussen vrijgestelde omzet en onbelaste omzet lees je in het artikel Btw-ondernemer, wat nu?.
De btw-vrijstellingen zijn vaak gekoppeld aan een branche, zoals bijvoorbeeld de gezondheidszorg of sport. Maar ze kunnen ook gekoppeld zijn aan specifieke activiteiten, zoals bijvoorbeeld de verhuur van onroerend goed. De btw-vrijstellingen die kunnen voorkomen bij stichtingen en verenigingen staan hieronder vermeld. Bij elke vrijstelling staat een verwijzing naar meer informatie op de internetsite van de Belastingdienst.
Is er geen of maar deels een btw-vrijstelling van toepassing? Kijk dan ook eens of de stichting of vereniging mee kan doen met de kleineondernemersregeling (KOR).
Vrijstellingen
Vrijstelling voor verhuur van onroerend goed
Verhuurt de stichting of vereniging onroerend goed, bijvoorbeeld een gebouw? Soms is deze verhuur belast met btw. Maar meestal is verhuur van onroerend goed vrijgesteld van btw. Als de verhuur is vrijgesteld van btw, dan kan in bepaalde gevallen toch gekozen worden voor btw-belaste verhuur.
Meer informatie over wat geldt als verhuur van een onroerende zaak lees je op de internetsite van de Belastingdienst. Je leest daar ook wanneer de verhuur niet is vrijgesteld (en dus belast is met btw) en wanneer je kan kiezen.
Sportvrijstelling
De diensten van sportorganisaties en sportclubs zijn vaak vrijgesteld van btw.
Deze vrijstelling wordt ook wel de sportvrijstelling genoemd. Belangrijke voorwaarden voor de sportvrijstelling zijn dat de stichting of vereniging geen winstoogmerk heeft en de diensten te maken hebben met sportbeoefening.
Op de internetsite van de Belastingdienst lees je meer informatie over de vrijgestelde diensten. Je leest er ook welke diensten gerelateerd aan sport wél belast met btw zijn.
Sociaal-culturele vrijstelling
De omzet (inkomsten) van sociaal-culturele instellingen is vrijgesteld van btw. De vrijstelling geldt alleen voor de door de overheid geselecteerde categorieën van vrijgestelde sociaal-culturele instellingen en de individueel aangewezen instellingen.
Wil je weten of de stichting of vereniging door de overheid is geselecteerd als een sociaal-culturele instelling waarvoor de btw-vrijstelling geldt? Lees dan de informatie over deze vrijstelling op de internetsite van de Belastingdienst.
Komt de stichting of vereniging niet voor op de lijst met de door de overheid geselecteerde categorieën van vrijgestelde sociaal-culturele instellingen? Maar denk je dat de stichting of vereniging wel in aanmerking komt voor deze btw-vrijstelling? Dan kun je de Belastingdienst vragen om dit te beoordelen. Hoe je dat doet lees je bij Verzoek indienen vrijstelling sociaal-culturele instelling.
Vrijstelling voor jeugd- en jongerenwerk
Is de stichting of vereniging door de overheid erkend als een organisatie voor het algemeen vormend jeugdwerk? Dan zijn de diensten aan de jeugd en de jeugdleiders vrijgesteld van btw.
Deze vrijstelling geldt niet voor de levering van goederen
Deze vrijstelling geldt niet voor de levering van goederen (bijvoorbeeld verkoop van producten) door de erkende stichting of vereniging. Daarvoor gelden misschien wel andere btw-vrijstellingen.
Onderwijsvrijstelling
Soms is het onderwijs dat een stichting of vereniging verzorgt vrijgesteld van btw. Onderwijsvormen zoals het wettelijk geregeld onderwijs, algemeen vormend onderwijs, beroepsonderwijs en kunstonderwijs zijn namelijk vrijgesteld van btw. Ook bijlessen, tentamen- of examentraining en examenafname voor deze onderwijsvormen zijn vrijgesteld.
Op de internetsite van de Belastingdienst lees je meer over de voorwaarden die gelden voor de onderwijsvrijstelling. Verder lees je er informatie over:
- onderwijsdiensten die wél met btw zijn belast
- de toepassing van de vrijstelling bij samenwerkingsverbanden
- het uitlenen van personeel
Vrijstelling voor fondsenwervende activiteiten
Zijn de hoofdactiviteiten van de stichting of vereniging vrijgesteld van btw vanwege bijvoorbeeld de vrijstelling voor sportorganisaties of sociaal-culturele instellingen? En wil zij extra inkomsten genereren met activiteiten die normaal niet vrijgesteld zijn van btw? Dan zijn deze fondsenwervende activiteiten soms ook vrijgesteld van btw.
Op de internetsite van de Belastingdienst lees je meer informatie over de vrijstelling voor fondsenwervende activiteiten. Zo lees je er voor welke organisaties de vrijstelling geldt en wat de voorwaarden zijn. Er gelden bijvoorbeeld maximumbedragen.
Kantineregeling
Bepaalde stichtingen en verenigingen mogen de kantineregeling toepassen. De levering van eten en drinken is dan vrijgesteld van btw. Deze regeling kan worden toegepast naast de vrijstelling voor fondsenwervende activiteiten.
Op de internetsite van de Belastingdienst lees je meer informatie over de kantineregeling. Zo lees je er welke organisaties gebruik mogen maken van deze regeling en wat de voorwaarden zijn.
Vrijstelling voor collectieve belangenbehartiging
De diensten en daarmee samenhangende levering van goederen van organisaties die collectief belangen behartigen voor hun leden, zijn vrijgesteld van btw. Het gaat bijvoorbeeld om goede doelen, werknemersorganisaties en religieuze instellingen.
Op de internetsite van de Belastingdienst lees je meer informatie over de vrijstelling voor collectieve belangenbehartiging. Zo lees je er:
- voor welke organisaties de vrijstelling geldt
- wat de voorwaarden zijn
- welke diensten niet zijn vrijgesteld
Vrijstelling in de gezondheidszorg
Medische handelingen van een stichting of vereniging die gericht zijn op de persoonlijke gezondheidskundige verzorging van de mens, zijn vaak vrijgesteld van btw.
Op de internetsite van de Belastingdienst lees je welke gezondheidskundige verzorging van de mens is vrijgesteld en wat de voorwaarden zijn. Je leest er ook wanneer de vrijstelling niet geldt. En er staat informatie over de toepassing van de vrijstelling bij het uitlenen van personeel.
Vrijstelling voor kansspelen
Kansspelen zoals een loterij, prijsvragen of bingospelen die de stichting of vereniging organiseert, zijn vrijgesteld van btw.
Op de internetsite van de Belastingdienst lees je welke kansspelen vrijgesteld zijn van btw en wat er niet onder deze vrijstelling valt.
Vrijstelling voor samenwerkingsverbanden (koepelvrijstelling)
Vormt de stichting of vereniging een samenwerkingsverband? Controleer dan of de zogenoemde koepelvrijstelling geldt. Diensten van een aantal (sociale) samenwerkingsverbanden aan hun leden zijn namelijk vrijgesteld van btw.
Op de internetsite van de Belastingdienst lees je voor welke samenwerkingsverbanden de koepelvrijstelling geldt en wat de voorwaarden zijn. Je leest er ook welke diensten door samenwerkingsverbanden wél belast zijn met btw.
Lezingen, excursies en rondleiding
Organiseert de stichting of vereniging lezingen, excursies en rondleidingen? Dan zijn deze onder specifieke voorwaarden vrijgesteld van btw.
Op de internetsite van de Belastingdienst lees je wat de voorwaarden van deze vrijstelling zijn.
Vrijstelling voor uitvaartondernemers
Is de stichting of vereniging een uitvaartondernemer? Of exploiteert zij een begraafplaats of crematorium? Dan zijn bepaalde diensten vrijgesteld van btw.
Het gaat hier alleen om diensten die worden verricht na het overlijden van een persoon, niet van een (huis)dier.
Op de internetsite van de Belastingdienst lees je welke diensten van uitvaartondernemers, begraafplaatsen en crematoria zijn vrijgesteld. Je leest er ook welke diensten wel belast zijn met btw.
Vrijstelling van btw voor financiële diensten en verzekeringen
Bepaalde financiële diensten en verzekeringen van een stichting of vereniging zijn vrijgesteld van btw.
Op de internetsite van de Belastingdienst lees je welke financiële diensten en verzekeringen zijn vrijgesteld. Je leest er ook welke diensten wel belast zijn met btw.
Vrijstelling voor kinderopvang
Houdt de stichting of vereniging zich bezig met kinderopvang of gastouderopvang? Dan is de opvang vrijgesteld van btw als deze voldoet aan de eisen van de Wet kinderopvang.
Op de internetsite van de Belastingdienst lees je meer informatie over de vrijstelling voor kinderopvang. Je leest er ook informatie over andere vrijgestelde diensten die met kinderopvang en gastouderopvang te maken hebben, bijvoorbeeld bemiddeling.
Twijfel je?
Elke btw-vrijstelling heeft zijn eigen voorwaarden. Denk je dat er een btw-vrijstelling geldt? Controleer dan of aan de voorwaarden van deze vrijstelling is voldaan. Dit doe je voordat de prestaties plaatsvinden. Twijfel je? Dan kun je het volgende doen:
- de activiteiten en inkomsten laten beoordelen door een fiscaal dienstverlener (belastingadviseur)
- de check voor stichtingen en verenigingen invullen
Deze check is een handig hulpmiddel om te controleren of het nodig is om een herbeoordeling van de belastingplicht aan te vragen. Bij een herbeoordeling van de belastingplicht wordt ook gekeken of er een btw-vrijstelling van toepassing is. - een verzoek om vooroverleg indienen bij een belastingkantoor
Op de pagina 'Specifieke situatie' lees je hoe je dat doet en waar het verzoek aan moet voldoen.