Dienstbetrekking

Publicatiedatum 28-07-2026 | Laatste update 28-09-2026

Stel: de stichting of vereniging laat iemand werk doen tegen een vergoeding. Dan is het de vraag: wanneer er sprake is van een dienstbetrekking?

Wat is een dienstbetrekking?

Een dienstbetrekking is een arbeidsrelatie die is gebaseerd op een arbeidsovereenkomst tussen een werkgever en een werknemer. Met deze overeenkomst maken werkgever en werknemer afspraken over de voorwaarden. Meestal leggen de werkgever en werknemer de afspraken schriftelijk vast, maar zij kunnen die ook mondeling overeenkomen. Bij een mondelinge overeenkomst ben je altijd de hoge ww-premie verschuldigd.

Iemand is bij de stichting of vereniging in dienst als hij werk doet voor de stichting of vereniging en de arbeidsrelatie voldoet aan de volgende 3 eisen:

• De stichting of vereniging betaalt loon aan degene die het werk verricht (in geld en/of in natura).
• Er is een gezagsrelatie tussen de stichting of vereniging en degene die het werk verricht.
• Degene die het werk doet, mag of kan het werk niet door iemand anders laten doen (persoonlijke arbeid).

Deze drie eisen worden hieronder verder uitgelegd.

Loon

In veel gevallen wordt loon uitbetaald in geld, maar je kan ook denken aan loon in natura. Voorbeelden hiervan zijn inwoning/bewoning of een auto van de zaak.

Als de vergoeding niet in verhouding staat tot het tijdsbeslag en de aard van het werk, dan is er mogelijk sprake van vrijwilligerswerk (zie vrijwilligersregeling).

Gezagsrelatie

Er is een gezagsrelatie als je opdrachten en aanwijzingen mag geven voor het werk dat moet worden gedaan binnen de stichting of vereniging. Denk bijvoorbeeld aan werktijden, productie-eisen of het omgaan met klanten. De werknemer moet zich aan de opdrachten en aanwijzingen houden. Je kan het geven van opdrachten en aanwijzingen ook overlaten aan een ander, bijvoorbeeld aan degene bij wie de werknemer eigenlijk werkt. Denk hierbij onder andere aan detacheren of uitzenden.

Er kan ook een gezagsrelatie zijn als je bijna geen opdrachten en aanwijzingen geeft, bijvoorbeeld als het om makkelijk werk gaat of als de werknemer specifieke vaardigheden heeft. Hierbij kan je denken aan bijvoorbeeld een ICT'er met specialistische kennis. Zelfs als je helemaal geen opdrachten en aanwijzingen geeft, kan er een gezagsrelatie zijn, bijvoorbeeld als je het werk controleert of klachten over het werk behandelt.

Persoonlijke arbeid

Er is sprake van persoonlijke arbeid als het werk door een persoon zélf moet worden gedaan (vervanging mag niet). Als de stichting of vereniging de vervanging regelt is er geen sprake van vrije vervanging. Dat is alleen het geval als de persoon die de opdracht heeft aanvaard de vervanging zelf regelt zonder toestemming van de stichting of vereniging.

Aangifte loonheffingen

Is aan alle 3 van de hierboven genoemde eisen voldaan? Dan is de stichting of vereniging de werkgever (en dus inhoudingsplichtige) en moet zij aangifte loonheffingen doen.

Voorbeeld

Als een vereniging een tennistrainer aanstelt, dan is de kans groot dat de arbeidsrelatie voldoet aan deze 3 eisen. De tennistrainer geeft 3 dagen in de week tennisles in de tenniskleding van de vereniging en ontvangt hiervoor € 1.200,- per maand. De trainer is dan in loondienst en de vereniging moet aangifte loonheffingen doen.

Meer informatie

In bijlage 3 'Toelichting beoordeling arbeidsrelaties Beslis- en afwegingskader' van het Handboek Loonheffingen lees je meer informatie. Twijfel je of er sprake is van een dienstbetrekking? Dan kan je via een verzoek tot vooroverleg om een beslissing vragen.