Uit de (btw-)praktijk: Stichting GroenHart

Publicatiedatum 16-06-2026 | Laatste update 29-07-2026

In deze rubriek beschrijven we voorbeelden uit de praktijk en de gevolgen voor de btw. We passen daarbij steeds stap voor stap de wet- en regelgeving toe. Heb je ook een suggestie voor een praktijkvoorbeeld, laat het ons weten.

Met de casus Stichting GroenHart gaan we in op veel voorkomende misverstanden in de praktijk. In deze casus zijn dat de samenhang tussen een ANBI-status, het werken met vrijwilligers en de belastingplicht voor de btw. Ook het winststreven komt aan de orde.

Stichting GroenHart is een kleinschalige, volledig door vrijwilligers gerunde stichting. De organisatie heeft de ANBI-status omdat zij zich inzet voor het behoud van de lokale biodiversiteit en het organiseren van educatieve natuuractiviteiten voor jongeren. ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instelling. De stichting heeft geen winstoogmerk, draait volledig op vrijwilligers en werkt met activiteitenbijdragen en donaties of giften.

Elke week organiseert de stichting zogeheten natuurwerkdagen. Voor € 12,50 krijgen deelnemers:

• een begeleide ochtend in het veld
• een eenvoudige lunch
• een kleine workshop over lokale flora en fauna

De stichting is eind 2025 begonnen met de natuurwerkdagen. In 2026 verwacht de stichting een opbrengst van € 25.000.

De stichting factureert zonder btw. De stichting is namelijk van mening dat zij door de ANBI-status, het uitsluitend werken met vrijwilligers én het ontbreken van een winstoogmerk automatisch is vrijgesteld van btw. Dat dit niet het geval is, leggen we hierna uit.

Samengevat

Stichting GroenHart is ondernemer voor de btw en zal zich bij de Belastingdienst moeten registreren. De ANBI-status, het ontbreken van een winstoogmerk en het werken met vrijwilligers zijn geen criteria voor de beoordeling van het btw-ondernemerschap.

Hoe de situatie werkelijk zit

1. Natuurwerkdagen zijn een economische activiteit voor de btw.

De stichting organiseert regelmatig een activiteit (natuurwerkdagen) waarvoor zij een vergoeding van € 12,50 vraagt. De deelnemers krijgen voor deze vergoeding een prestatie terug: een begeleide ochtend, een lunch en een workshop. Als een stichting of vereniging regelmatig goederen of diensten tegen een vergoeding levert, dan is de kans groot dat de stichting of vereniging ondernemer is voor de btw. Lees op belastingdienst.nl op de pagina Stichtingen en verenigingen: belastingplicht wat dit precies betekent.

2. Btw-vrijstelling en winstoogmerk

Voor de btw is een winstoogmerk niet leidend bij de beoordeling van het ondernemerschap. Als een instelling btw-ondernemer is, wil dit nog niet zeggen dat er btw berekend moet worden. Het kan zijn dat de activiteiten van een instelling zijn vrijgesteld. Om te bepalen of er een vrijstelling van toepassing is, kan een winstoogmerk wel van belang zijn. Bij een aantal vrijstellingen in de btw geldt namelijk als voorwaarde dat de ondernemer geen winstoogmerk mag hebben om die betreffende vrijstelling toe te passen. Op de internetsite van de Belastingdienst staat op de pagina Vrijstellingen van btw bij elke vrijstelling aan welke voorwaarden de instelling moet voldoen om een vrijstelling toe te mogen passen. De natuurwerkdagen van GroenHart zijn belaste activiteiten die niet vrijgesteld zijn.

3. ANBI-status

Een ANBI-status maakt voor het btw-ondernemerschap of het van toepassing zijn van een vrijstelling niet uit. Een ANBI-status kan voor andere belastingen wel van belang zijn.

Als een stichting de ANBI-status heeft verkregen, dan geeft deze toegang tot een aantal fiscale voordelen. Zoals vrijstellingen voor de schenk- en erfbelasting. Maar ook giftenaftrek voor donateurs in de inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting. Meer informatie over ANBI kunt je vinden op het ANBI loket van de Belastingdienst.

4. Vrijwilligers

Het maakt voor de btw beoordeling niet uit of met personeel of vrijwilligers wordt gewerkt. De inzet van vrijwilligers of het in loondienst hebben van personeel verandert de btw-plicht niet. Het gaat erom wat de stichting feitelijk in het economisch verkeer doet en niet op welke wijze de stichting haar personele organisatie heeft vormgegeven. Voor de loonheffing geldt wel een bijzondere regeling voor vrijwilligers. Lees op de pagina Vrijwilligersregeling meer over deze regeling.