Uit de (btw-)praktijk: aftrek btw Stichting De Nijvere Mier

Publicatiedatum 15-09-2026 | Laatste update 23-09-2026

In deze rubriek beschrijven we voorbeelden uit de praktijk en de gevolgen voor de vennootschapsbelasting. We passen daarbij steeds stap voor stap de wet- en regelgeving toe. Heb je ook een suggestie voor een praktijkvoorbeeld, laat het ons weten via het contactformulier.

Met de casus Stichting De Nijvere Mier gaan we in op de regels voor aftrek van btw in de situatie dat een stichting of vereniging belaste én vrijgestelde activiteiten heeft.

Stichting De Nijvere Mier is een instelling in het cultuurdomein. Zij heeft een eigen pand met verschillende zalen. Deze zalen verhuurt De Nijvere Mier tegen vergoeding aan andere non-profitinstellingen. Er is een bar waar koffie, thee, fris, bier en wijn worden verkocht. De administratie van de stichting wordt uitbesteed aan een accountant. De stichting heeft geen winstoogmerk.

Btw over de inkomsten

De stichting is ondernemer voor de btw, want zij verricht (duurzaam) activiteiten in het economische verkeer tegen een vergoeding. De stichting verhuurt de zalen aan derden vrijgesteld van btw. De verkoop van koffie, thee en sap valt onder het verlaagde btw-tarief van 9%. De alcoholische dranken zijn belast met 21% btw.

In 2025 ontvangt de stichting de volgende inkomsten:

• inkomsten uit verhuur € 25.000
• barinkomsten zijn € 10.000

Kosten exclusief btw in 2025.
De kosten voor de verhuur zijn € 2.000.
De inkoop voor de bar bedraagt € 4.000.
De factuur van de accountant is € 1.500.

Via een aantal stappen bepaal je in hoeverre de btw die aan de stichting in rekening is gebracht als voorbelasting aftrekbaar is.

Bepalen van de btw-aftrek

1. Welke kosten kun je uitsluitend aan de vrijgestelde omzet (zaalverhuur) toerekenen.
2. Welke kosten kun je uitsluitend aan de belaste omzet (baromzet) toerekenen.
3. Welke kosten zijn niet toerekenbaar aan specifieke (belaste dan wel vrijgestelde) activiteiten: algemene kosten.
4. Bepalen van de aftrekbare btw op de algemene kosten.

De btw op kosten die de stichting maakt voor de verhuur is alleen toe te rekenen aan de vrijgestelde verhuur, deze btw is niet als voorbelasting aftrekbaar.

De inkopen van de bar zijn € 4.000. De btw op de inkoop is als voorbelasting aftrekbaar omdat de baromzet belast is.

De kosten van de accountant zijn in 2025 € 1.500. Deze kosten kunnen niet uitsluitend aan de vrijgestelde huurinkomsten of aan de belaste baromzet worden toegerekend. Het zijn zogenaamde algemene kosten. Voor de btw op kosten die niet toerekenbaar is aan belaste of vrijgestelde omzet moet aan de hand van de omzetverhouding de aftrek worden bepaald. Dit noemen we de pro rata berekening. De pro rata berekening gaat als volgt:

Omzet uit belaste omzet: € 10.000

Omzet totaal: € 35.000

Algemene kosten € 1.500

De verhouding van de belaste omzet tot de totale omzet is 29%, namelijk (10.000/35.000) x 100 = 28,57%. Je mag dit percentage altijd afronden naar boven. Van de btw op de factuur van de accountant, kan 29% als voorbelasting worden afgetrokken. De uitkomst is dan: 21% btw van € 1.500 = € 315 btw. Hiervan is 29% van € 315 aftrekbaar = € 91,35.

Je mag het percentage van de pro rata op een heel bedrag naar boven afronden. Ook als het percentage onder de 1% uitkomt.

Conclusie

Btw-belaste én btw-vrijgestelde activiteiten komen bij stichtingen en verenigingen vaak voor. Dit betekent dat niet alle btw op de inkopen/kosten als voorbelasting aftrekbaar is. Via de stappen in deze casus kun je bepalen in welke categorie de kosten vallen: aftrekbaar, niet aftrekbaar of deels aftrekbaar.